Trump'ın tarife geri adımları kahve fiyatlarını düşürmeyecek. Arz zincirinde biriken maliyetler henüz tüketiciye yansımadı.
Tarifelerin Gerçek Etkisi
Trump yönetimi yaz aylarında Brezilya gibi büyük kahve üreticilerini de kapsayan geniş kapsamlı ithalat tarifeleri getirdi. Ham kahve çekirdeği fiyatları yükseldi. Ancak ek maliyetler hala arz zincirinde ilerliyor, tüketiciye ulaşmadı.
Yüksek perakende kahve fiyatları aslında geçen yılki kahve çekirdeği arz kıtlığından kaynaklanıyor. Mart ayına kadar 12 aylık dönemde ham çekirdek fiyatları ikiye katlandı.
Şu ana kadar gördüğümüz perakende fiyat artışlarının çoğu tarifelerle ilgili değil. Geçen yıldan beri içinde bulunduğumuz rekor yüksek ham çekirdek piyasasıyla bağlantılı.
Fiyat Artışları Geç Yansıyor
Ham çekirdek fiyatlarının kahve tüketicilerine yansıması en az dokuz ay sürüyor. Kavurma süreleri ve fiyat müzakereleri geciktirici etki yapıyor. Gelecek yıla kadar fiyatlar düşmeyebilir.
Dünyanın en büyük kahve tüketicisi olan ABD'deki kahve içiciler yüksek fiyatları daha uzun süre kabullenmek zorunda kalacak. Beyaz Saray da 2026 Kasım ara seçimlerinden önce gıda enflasyonunu düşürmekte zorlanacak.
Tarife Değişiklikleri
Trump, New Jersey, New York ve Virginia'daki Demokrat kazançlarının ardından artan gıda fiyatlarına yönelik seçmen tepkisi üzerine baskı altında kaldı. Geçen ay ABD'de kolayca yetiştirilemeyecek kahve gibi 200'den fazla gıda ürününe yönelik yüzde 10-41 arasındaki karşılıklı tarifeleri geri aldı.
ABD'nin çekirdeklerinin yaklaşık üçte birini tedarik ettiği Brezilya'dan yapılan ithalata yönelik ek yüzde 40'lık tarifeden de muaf tuttu.
Fiyatlar Neden Hızlı Düşmüyor
Ham çekirdek fiyatları kavrulmuş ve öğütülmüş kahvenin üretim maliyetinin en az yüzde 40'ını oluşturuyor. Geçen yıl kötü hava koşullarına bağlı üç sezonluk üretim açığından piyasa toparlanamayınca keskin yükseldi.
Sektör uzmanlarının çoğu 2025/26 ve 2026/27 Ekim-Eylül sezonlarında kahve üretiminde fazlalık bekliyor. Tarife kaldırılmasıyla birlikte ham çekirdek fiyatlarını yumuşatacak ve nihayetinde ABD tüketicilerine yansıyacak.
Ancak süreç zaman alacak. ABD kavurucuları genellikle ortalama iki-üç aylık çekirdek stoğu tutuyor. Ürünlerini kavurmak ve paketlemek için iki-üç ay daha gerekiyor. Fiyatları perakendecilerle sadece üç ayda bir müzakere ediyorlar.
Rakamlardaki Gerçek
ABD'de yıllık perakende kahve fiyatlarındaki yüzde 18,8'lik Kasım artışının çok azı tarifelerden kaynaklanıyor.
Trump'ın tarifelerinin çoğunun yürürlükte olduğu Ağustos-Kasım arası ham çekirdek fiyatlarındaki neredeyse yüzde 35'lik artış hala süpermarket raflarına yansımadı. Ayrıca tarife geri çekilmesinden bu yana ham çekirdek fiyatları sadece yüzde 6 düştü.
Kahve fiyatları düştüğünden daha hızlı yükseliyor. Lucatelli Coffee CEO'su Steven Walter Thomas, tarife kaldırılmasından bu yana sessiz fiyat tepkisine dikkat çekiyor.
Yavaşlayan Artış Hızı
Trump'ın tarife geri adımı kısa vadede fiyat artış hızını yavaşlatıyor.
Kasım sonlarında Brezilya kahvesi ithalatı üzerindeki tarifeler kaldırıldıktan günler sonra, Folgers kahvesinin ana şirketi J.M. Smucker artık kış aylarında tarife maliyetlerini karşılamak için fiyat artışlarını düşünmediğini açıkladı.
Şirket mali yılda hisse başına kazanç üzerinde 0,50 dolarlık olumsuz etki yaşadığını belirtti.
Orta ölçekli bir ABD kavurucusunun yetkilisi tarifelerin kalkmasından memnun olduklarını ancak piyasayı aşağı çekmek için yeterli olmadığını söylüyor.
Fiyat artırma işini bitirmiş olsa bile büyük kavurucuların perakendecilerle daha az sıklıkta müzakere ettiği için gelecek yıl hala fiyat yükseltmesini bekliyor.
Ham çekirdek fiyatları yükselmiş durumda, tüketici fark etmiyor, sadece tarifeyi düşünüyor.