İngiltere’nin temiz enerji hedefleri ciddi bir engelle karşı karşıya, elektrik ekipmanı sıkıntısı.
Ülkenin 2030’a kadar şebekeyi karbonsuzlaştırma planı kağıt üzerinde güzel görünüyor.
Ama trafo gibi kritik ekipmanlar olmadan bu hedef havada kalabilir.
Sorun Nereden Çıktı?
Avrupa genelinde 30-40 yıl boyunca elektrik şebekeleri sadece ihtiyaç oldukça genişletildi.
Tüketim de pek artmadı, kimse acele etmedi.
Şimdi ise bambaşka bir tablo var.
Hem yaşlanan altyapı yenilenmeli hem de şebeke genişletilmeli.
Üstüne üstlük fosil yakıtlardan yenilenebilire geçiş yapılıyor.
Hepsi aynı anda, haliyle sistem baskı altında.
Trafo Darboğazı
İngiltere’nin yüksek gerilim şebekesinin bel kemiğini oluşturan 500 kadar süper trafo var.
Çoğu 50-60 yıl önce kurulmuş, yaşlanmanın izleri belirgin.
Geçen yıl Heathrow’u kapatan trafo merkezindeki yangın 60 yıllık arızalı bir trafodan kaynaklanmıştı.
Mevcut kapasite 170.000 megavolt-amper civarında.
2035’e kadar 280.000’e çıkması gerekiyor, neredeyse yüzde 65’lik artış.
Herkes Aynı Kapıda
İngiltere’nin şansızlığı, tüm Avrupa’nın aynı anda benzer planlar yapması.
Hollanda-Almanya şebeke operatörü Tennet 40 gigavat rüzgar kapasitesi planlıyor.
İngiltere 21 gigavat istiyor.
Neticede trafo siparişleri altı aydan dört yıla uzadı.
Fiyatlar 2019’dan bu yana reel bazda yüzde 75 arttı.
Yapay Zeka Baskısı
Bir de yapay zeka meselesi var.
Sadece veri merkezleri için 2030’a kadar Avrupa’da 200, Amerika’da 460, Çin’de 130 dev trafo gerekecek.
Dünya genelinde sadece yapay zeka için 1.400 yeni trafo lazım.
İngiltere üç cephede birden savaşıyor, eski şebekeyi yenilemek, genişletmek ve yapay zeka talebini karşılamak.
Yatırım Neden Gelmiyor?
Hitachi gibi üreticiler İngiltere’de fabrika kurmaya yanaşmıyor.
Sebebi politik belirsizlik.
Şebeke karbonsuzlaştırma hedefi 2035’ten 2030’a çekildi, bu da siyasi konsensüsü bozdu.
Muhafazakarlar yeşil politikalardan geri adım attı.
Reform Partisi ise net sıfır hedeflerini tamamen kaldırmayı vadediyor.
Hitachi’nin İsveç fabrikasında son yıllarda 4.000 kişilik kadro 8.000’e çıktı.
Bu işlerin önemli kısmı İngiltere için trafo üretmek.
Ama üretim İsveç’te, Polonya’da, Almanya’da, yani İngiltere dışında ✍️🤖