Başta ABD olmak üzere dana eti fiyatları yüksek? Sebepleri hem farklı hem aynı sayılır..
Arz tarafı dünyanın birçok yerinde ciddi darbe aldı.
Amerika’da yıllardır süren kuraklık meraları bozdu.
Hayvanlar yeterince ot bulamayınca yem stokları hızla eridi.
Yem maliyetleri artınca rancher’lar ineklerini erken kestirdi.
Sürüler küçüldü ve ülke 1950’lerden beri en düşük büyükbaş sayısına indi.
Meksika sınırı da ayrı bir sıkıntı.
Screwworm denen parazit yüzünden canlı hayvan geçişi neredeyse durdu.
Yaklaşık bir milyon hayvan sınırın hemen güneyinde bekliyor.
Bu durum arzı daha da sıkıştırıyor.
Benzer tablo Avrupa’da.
Rusya Ukrayna savaşı sonrası gübre fiyatları zıpladı.
Yem maliyetleri yükseldi.
Fransa ve İspanya kuraklıkla boğuştu.
Çiftçiler mera bulamayınca sürü kesintisine gitti.
İngiltere ve İrlanda’da da aynı süreç yaşanıyor.
Kısacası kıta genelinde sürüler küçülüyor.
Arzı yeniden büyütmek ise kolay değil.
İnek yılda bir kez yavruluyor.
Buzağı olgunluğa gelene kadar iki yıldan fazla zaman istiyor.
Kümes hayvancılığındaki gibi hızlı döngü yok.
Sürü kaybı yıllara yayılıyor ve toparlanması yine yıllar alıyor.
Talep tarafında da fren tutmuyor.
Küresel protein isteği yükseliyor.
ABD’de yüksek proteinli diyetler hızlanıyor.
GLP 1 kilo verme ilaçlarını kullananlar kas kaybı yaşamamak için daha fazla protein tüketiyor.
Bu eğilim fiyatların düşmesini engelliyor.
Üzerine ticaret akışları karıştı.
Bazı ülkeler yüksek vergi koydu.
Bazıları sağlık gerekçesiyle sınırları kısıtladı.
İthalat yön değiştirdi.
Avustralya’nın İngiltere kotası dolmuyor.
ABD’ye göndermek daha avantajlı.
Bu durum Avrupa’da fiyat baskısı yaratıyor.
Sonuçta hem arz dar hem talep canlı.
Bu dengesizlik fiyatları yukarı itiyor.
Steak restoranlarından market raflarına kadar etkisi hissediliyor.
Küresel et fiyatları bir süre daha yüksek kalacak gibi duruyor çünkü hem hayvan sayısını artırmak zaman istiyor hem de tüketici tarafındaki protein iştahı pek azalmıyor.