Avrupa buğdayı 2025’i yıllık bazda yaklaşık %20 kayıpla kapattı.
Dünyanın dört bir yanından gelen rekor hasatlar arzı şişirdi, güçlenen euro ise dünya pazarlarında daha az rekabetçi hale getirdi.
Paris merkezli Euronext’te en aktif Mart vadeli buğday kontratı yılın son işlem gününü ton başına 190 euro seviyesinden %0,1 yükselişle tamamladı.
Ama yıllık tabloya bakınca Mart kontratı yaklaşık %20 değer kaybetti.
Avrupa üretimi patladı
Fransa, Almanya ve Romanya’da yumuşak buğday üretimi bu yıl elverişli hava koşulları sayesinde fırladı.
AB’nin yumuşak buğday hasadı on yılın zirvesine ulaştı.
Üretim bu kadar bol olunca arz fazlası kaçınılmaz hale geldi.
Normalde rekor hasat iyi haber sayılır ama fiyatlar için tam tersi etki yarattı.
Küresel rekabette geride kaldı
Avustralya ve Arjantin’de rekor hasatlar gerçekleşti, ihracat hacimleri arttı.
Rusya agresif fiyatlarla piyasaya girdi, Kuzey Afrika ve Orta Doğu gibi AB’nin geleneksel pazarlarında Avrupa buğdayının rekabet gücünü törpüledi.
Rusya buğdayı çok ucuza sattı, AB üreticileri aynı fiyata inemediler.
Aksi takdirde pazar paylarını koruyabilirlerdi ama maliyet yapıları buna izin vermedi.
Euro faktörü vurdu
Güçlenen euro, AB buğdayını yurtdışında daha pahalı hale getirdi.
Dolar karşısında değerlenen euro, Avrupa buğdayının dış pazarlarda çekiciliğini düşürdü.
Ticaret sürtüşmeleri ve Ukrayna savaşıyla ilgili endişeler piyasadaki düşüş havasını dengeleyemedi.
Normalde jeopolitik riskler emtia fiyatlarını yukarı iter ama bu sefer olmadı.
Arz o kadar bol ki savaş riski bile yeterli gelmedi.
Ukrayna savaşı ve Karadeniz
Son aylarda Karadeniz’deki sevkiyat aksaklıkları yeniden su yüzüne çıktı.
Kargo gemilerine yönelik saldırılar savaş riski sigorta primlerini yukarı çekti.
Ama bu gelişmeler bile piyasayı tersine çevirmeye yetmedi, ayı piyasası devam etti.
2026 beklentileri iki senaryoya bağlı
2026 fiyatları Ukrayna savaşındaki gelişmelere ve ilkbahar hasat beklentilerine göre şekillenecek.
İki kritik risk var.
Birincisi, Karadeniz’den buğday çıkışında sorun yaşanırsa fiyatlar yükselebilir.
İkincisi, Mart veya Nisan’da kuzey yarımkürede kuraklık gelişirse buğday fiyatları yukarı gidebilir.
Ama şu an için durum net. Arz bol, talep toparlanıyor ama yeterli değil.
Arjantin hasadı kapıda
Kısa vadede AB piyasası Arjantin’den gelen bol arzla karşı karşıya.
Arjantin hasadı sona eriyor, tüccarlar Arjantin buğdayının Fas’a kadar geldiğini söylüyor.
Fas, AB’nin açık ara en büyük buğday ihracat pazarı.
Arjantin buğdayı AB’nin arka bahçesine kadar girdi yani.
Rekabet bu kadar yoğunken AB buğdayı için toparlanma zor görünüyor.
Paris buğdayı Çarşamba günü ton başına 190 eurodan kapandı.