Güney Afrika'nın en büyük demir cevheri madencisi Kumba Iron Ore 2025 yılında hisse başına kazancını yüzde 18 artırarak 45,97 rand seviyesine çıkardı. Anglo American'ın bir birimi olan şirketin performansını iki faktör sürükledi. Birincisi ortalama ihracat fiyatının ıslak metrik ton başına 92 dolardan 95 dolara yükselmesi, ikincisi ise satış hacminin yüzde 2 artarak 37 milyon tona ulaşması.
Demiryolu darboğazı çözülüyor
Kumba'nın kâr artışında en dikkat çekici gelişme lojistik cephesindeki iyileşme. Güney Afrika'da demir cevheri madenleriyle limanlar arasındaki taşımacılık devlete ait demiryolu operatörü Transnet üzerinden yapılıyor ve şirket yıllardır bakımsız altyapı ve düşük kapasite kullanımı nedeniyle eleştiriliyordu. Ancak özel sektör madenciler Transnet'e teknik destek sağlayarak demiryolu bakımına katkıda bulunmaya başladı.
Sonuçlar somut biçimde ortaya çıktı. Kuzey Cape'teki madenlerden Batı Cape'teki Saldanha limanına uzanan 861 kilometrelik hat üzerinden taşınan cevher miktarı yüzde 6 arttı. Kumba CEO'su Mpumi Zikalala yıl içinde yaşanan raydan çıkma kazalarına rağmen bu artışın sağlandığını vurguladı. Demiryolu performansı sözleşmeli hacimlerin yüzde 84'üne ulaştı ve Saldanha Limanı'ndaki ekipman erişilebilirliği de iyileşti.
Maden stokları eridi
Lojistik iyileşmenin somut göstergelerinden biri maden sahalarındaki demir cevheri stoklarının erimesi oldu. Maden içi stoklar aralık 2024 sonundaki 6,9 milyon tondan aralık 2025'te 5,7 milyon tona düştü. Stokların azalması, üretilen cevherin sahada birikmek yerine limana taşınabildiğini ve satışa dönüştüğünü gösteriyor.