Japonya'nın madencilik gemisi Chikyu pazartesi uzak bir mercan adasına doğru yola çıktı. Hedef nadir toprak elementleri açısından zengin deniz dibi çamurunu araştırmak.
Tokyo'nun 1.900 km güneydoğusundaki Minamitori Adası yakınlarında yürütülecek bir aylık görev, dünyada bir ilk olacak. Altı kilometre derinlikten nadir toprak çamurunu kesintisiz şekilde gemiye çıkarmayı deneyecekler.
Çin bağımlılığı azaltılmak isteniyor
Japonya, Batılı müttefikleri gibi otomobil, akıllı telefon ve askeri teçhizat üretimi için kritik olan minerallerde Çin'e bağımlılığını azaltmaya çalışıyor. Pekin'le yaşanan büyük diplomatik gerginlik bu çabalara ivme kazandırdı.
Çin geçen hafta Japonya'nın ordusuna yönelik çift kullanımlı ürünlerin ihracatını yasakladı, bazı kritik mineraller de bunların arasında. Wall Street Journal'a göre Pekin, nadir toprak ihracatını daha geniş çapta kısıtlamaya da başladı.
Geçmişten ders alındı
Japonya, Çin'in nadir toprak silahını ilk kez 2010'da tattı. Doğu Çin Denizi'ndeki tartışmalı adalar yakınında yaşanan bir olay sonrası Pekin ihracatı durdurmuştu.
O günden bu yana Japonya, Çin'e bağımlılığını yüzde 90'dan yüzde 60'a indirdi. Sojitz'in Avustralya'nın Lynas Rare Earths ile ortaklığı gibi yurtdışı yatırımlar, nadir toprak geri dönüşümü ve bu minerallere daha az bağımlı üretim süreçleri işe yaradı.
Fakat Minamitori projesi nadir toprakları yurt içinden temin etmeye yönelik ilk girişim.
Ağır nadir topraklarda risk yüksek
Elektrikli ve hibrit araç motorlarındaki mıknatıslar için kullanılan bazı ağır nadir topraklarda Japonya neredeyse tamamen Çin'e bağımlı. Bu durum ülkenin kilit otomotiv sektörü için büyük risk oluşturuyor.
Uzun vadeli bir proje
Hükümet 2018'den bu yana projeye 40 milyar yen (yaklaşık 250 milyon dolar) yatırdı. Tahmini rezervler ve üretim hedefi açıklanmadı. Başarılı olursa şubat 2027'de tam ölçekli madencilik denemesi yapılacak.
Deniz dibi madenciliği yüksek maliyetler nedeniyle ekonomik görülmüyordu. Fakat Çin'den arz kesintisi sürer ve alıcılar daha yüksek fiyat ödemeye razı olursa proje önümüzdeki yıllarda uygulanabilir hale gelebilir.
Çin yakından izliyor
Gemi geçen haziranda ada çevresinde araştırma yaparken Çin donanma gemileri yakınlardan geçti. Proje yetkilisi Ishii "böyle gözdağı verici eylemlerin yapılması konusunda güçlü bir kriz duygusu hissediyoruz" dedi.
Çin eylemlerin uluslararası hukuka uygun olduğunu söyledi ve Japonya'yı "tehditleri abartmaktan" kaçınmaya çağırdı.
G7 maliye bakanları pazartesi Washington'daki toplantıda nadir toprak arzını görüşecek.
✍️🤖