Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre yasak 27 Kasım 2026’ya kadar geçici olarak durduruldu. Ancak üç metal hâlâ stratejik maddeler listesinde ve ihracat yapmak isteyen şirketlerin Pekin’den lisans alması gerekiyor.
Hatırlayalım, Çin bu metalleri önce 2023 Ağustos’ta genel ihracat kontrollerine almış, ardından 2024 Aralık’ta ABD’ye ihracatı tamamen yasaklamıştı. Washington’un yarı iletken sektörüne getirdiği yeni kısıtlamalara misilleme niteliğindeydi bu.
Yasak döneminde ABD’de arz sıkıntısı yaşandı. Bazı ithalatçılar metali üçüncü ülkeler üzerinden dolaylı yollardan temin etti. Bu metaller çip üretiminden fiber optik kablolara, mühimmat ve alev geciktirici maddelere kadar geniş bir yelpazede kullanılıyor.
Trump–Xi görüşmesinden sonra gelen bu karar, Pekin’in nadir maden kontrollerinde gevşemeye başladığının son örneği. Aynı zamanda, çift kullanımlı yani hem sivil hem askeri amaçlı ürünlerin ABD ordusuna satış yasağı ise aynen yürürlükte kalıyor.
Ek olarak, Çin ABD’ye yönelik belirli grafit türleri için uyguladığı sıkı lisans denetimini de askıya aldı. Yani kontrollü bir yumuşama süreci yaşanıyor. Ancak lisans zorunluluğu ve denetim mekanizmaları sürdüğü için bu adımı tam bir serbestleşme olarak görmek doğru olmaz.
Kısacası Çin, kartlarını tamamen açmadan Washington’a zeytin dalı uzatıyor. Şimdilik “kontrollü normalleşme” diyebiliriz.