ABD et sektöründe durum karışık. Trump fiyatları düşürme vaadiyle ithalat başlatmıştı. Çiftçinin elindeki hayvan borsada %20’den fazla değer kaybedip büyük zararlar yazarken et ürünleri ortalama %20 zamlanmış durumda. Farkı şirketler kâra çeviriyor açıkçası.
Çinli bakır devi Jiangxi Copper, uzun süredir peşinde olduğu SolGold’u satın almak için anlaşmaya vardı. Yaklaşık 1.2 milyar dolarlık bir satın alım olacak. Alımın asıl nedeni ise Cascabel projesi. Burası Güney Amerika'nın henüz işletilmemiş en büyük bakır ve altın yataklarından biri. Dünyada elektrikli araçlar ve yapay zeka altyapısı için bakıra olan ihtiyaç patlamışken Jiangxi bu devasa kaynağın kontrolünü ele geçirecek.
Altın ve gümüşte tarihi zirveler var. Altın onsu 4.525 dolara kadar tırmanarak tüm zamanların rekorunu kırdı. Sadece bu yılki artışı %70'in üzerinde. Gümüş onsu 72.70 doları aştı. Bu yıl %150'den fazla değer kazandı. Fed'in faizleri gevşetmesi ve doların bu sene %10 değer kaybetmesi (son 8 yılın en kötü performansı), yatırımcıyı metallere itti diyebiliriz. Merkez Bankaları 2025'te kasalarına 850 ton altın koymuşlar. Geçen seneye (1.089 ton) göre biraz azalsa da hala devasa bir rakam. Nisan ayında 1 ons altın almak için 105 ons gümüş gerekirken şimdi bu oran 62'ye düşmüş durumda. Gümüş'ün yükselişi altına oranla çok yüksek. Goldman Sachs 2026 sonunda altının 4.900 doları göreceğini tahmin ediyor.
Çin'de süt üretiminde arz patlaması var. Üretim geçen yılı 40 milyon ton aşmış durumda. Buna karşılık kişi başı tüketim düşmüş. Düşen doğum oranlarının da bunda etkisi var. Çiftçiler düşük fiyatlardan kâr edemediğinden inekleri kesiyorlar.
Çin bu arz fazlasını krema ve peynir sektörüne yönlendiriyor. Ülkedeki krema ve peynir fabrikalarında artış var. Ayrıca Çin'deki meşhur sütlü çay (milk tea) zincirleri sayesinde kremaya olan talep patlamış durumda.
AB ürünlerine de %21.9 ile %42.7 arasında değişen ek vergiler getirdiler. Burada amaç hem yerli üreticiyi korumak hem de AB'nin Çinli elektrikli araçlara koyduğu vergilere misilleme yapmak.
Kazakistan petrol ihracatında son 14 ayın en kötü dönemini yaşıyor. Ukrayna'nın saldırıları ve üstüne bir de kötü hava koşulları eklenince Rusya'daki o meşhur CPC terminali hasar aldı ve tamir edilemiyor. Bu da Kazak petrolünün ihracatını sınırlamış vaziyette. Kazakistan petrolü Çin’e ve Bakü-Tiflis-Ceyhan hattına kaydırmayı değerlendiriyor.
Hindistan Rus petrolü ithalatını azaltıyor. Amerika’nın Rus petrolüne ambargolarından sonra Hindistanlı Reliance elindeki kontratları bitirmek için 1 aylık özel izin almıştı. Avrupa ambargosu nedeniyle petrolü Rusya'dan alıp yerli rafinerilerde işleyip kullanıyor, ihracat rafinerisini ise temiz tutuyorlar. Ama son günlerde baskılar sonuç vermeye başlamış.
Sırbistan petrol şirketi NIS için süreç 24 Mart’a kadar devam edecek. Şirket Rus ortaklarından yani Gazprom'dan ve ABD yaptırımlarından dolayı üretimi durdurmuştu. Washington hisse satışı görüşmeleri için 24 Mart’a kadar süre tanıdı. Rus hisselerinin satılmasını şart koşuyorlar. En büyük ihtimal ise Macaristan’ın MOL şirketi.
Trump "Ulusal güvenlik riski" diyerek Doğu Yakası'ndaki 5 büyük deniz rüzgar türbini projesini dondurmuştu. New York, Connecticut, Massachusetts ve Rhode Islandlı Demokratlar bu karara itiraz ettiler. Ancak Trump "Ulusal güvenlik" gerekçesi ile itiraz yollarını kilitlemiş durumda. (Not: Siyasi yorum yapmayı sevmesem de bence de tamamen Trump’ın siyasi tutumundan kaynaklı. Ayrıca Trump haksız değil, offshore rüzgar türbini yatırımları gerçekten verimsiz.)
BP borç yükünden kurtulmak için Castrol’ü satıyor. Şirketin %65'lik hissesini ABD'li Stonepeak’e 6 milyar dolaradevredecek. %35'i hala BP’de kalacak. Bu satışın temel nedeni BP’nin karmaşık yapıdansa petrol ve doğalgaza yönelme isteği ve borç yükü.
Chevron Singapur rafinerisindeki %50 hissesini satıp şirketten çıkıyor. Şirketin diğer %50’si ise PetroChina’ya ait. Bu merkez Asya’nın en büyük petrol ticaret merkezi. Alım için en kuvvetli aday ise Japon Eneos şirketi.
Meksika Pemex’in arama ve üretim biriminin başına Octavio Barrera geçiyor. Şirket 100 milyar dolar borcunun altında hükümet yardımları ile ayakta kalmaya çalışıyor.
Japonya 2011'den sonra nükleer enerjiyi kullanmaya tekrardan dönüyor. Enerji bağımsızlığına odaklanmış durumdalar ve nükleerin payını 2 katına çıkarmayı planlıyorlar. 20 Ocak'ta Kashiwazaki-Kariwa'yı tekrardan açacaklar. Mevcut kullanılabilir 33 reaktörün 14'ü zaten aktifleştirilmişti. Kalanların 2030'a kadar devreye alınması planlanıyor.
Not: Kashiwazaki-Kariwa en büyük reaktör ve TEPCO işletmesini sürdürecek.